AOW'er die in het zuiden overwintert houdt de Nederlandse zorgpolis, wie emigreert moet via het CAK een verdragsbijdrage betalen

In dit artikel:

Voor AOW’ers die in het buitenland overwinteren, is vooral van belang of zij inwoner van Nederland blijven. Wie ingeschreven blijft en daarmee in Nederland woont, houdt de Nederlandse basisverzekering en betaalt de gebruikelijke premie. Er is dan geen actie via het CAK nodig. Hoe lang iemand buiten Nederland mag verblijven zonder de inschrijving te verliezen, hangt onder meer samen met de regels rond de maximale verblijfsduur.

Wie daadwerkelijk emigreert naar een verdragsland, zoals een EU-land, moet zich via het CAK verzekeren. De Nederlandse zorgverzekering stopt op de emigratiedatum en de emigrant moet het vertrek melden bij de zorgverzekeraar. Het CAK verstrekt een S1-formulier, waarmee de verzekering in het woonland wordt geregistreerd. De route geldt niet automatisch voor mensen die nog in Nederland werken; zij moeten hun situatie met het CAK bespreken. De voorwaarden zijn dat iemand een Nederlands wettelijk pensioen of uitkering ontvangt, in een verdragsland woont en niet meer in Nederland werkt of daar een bedrijf heeft.

De CAK-verzekering wordt betaald met een verdragsbijdrage, die meestal op het pensioen of de uitkering wordt ingehouden. Die bestaat uit een vast bedrag en inkomensafhankelijke bijdragen, vermenigvuldigd met een woonlandfactor. Voor 2026 bedraagt het vaste nominale Zvw-deel €157 per maand vóór toepassing van de woonlandfactor. Daarnaast gelden percentages over de AOW en over inkomen in de eerste en tweede Wlz-schijf. De woonlandfactor verschilt per land: in 2026 is die bijvoorbeeld 0,4408 voor Spanje, 0,3205 voor Portugal en 0,8304 voor Frankrijk.

In het voorbeeld betaalt een alleenstaande die in Spanje woont en alleen €18.000 bruto AOW per jaar ontvangt ongeveer €165 per maand. Het exacte bedrag hangt af van onder meer het woonland, de leeftijd, aanvullend pensioen en een eventuele meeverzekerde partner. Voor die partner geldt ook de vaste bijdrage.

Wie via het CAK verzekerd is, ontvangt automatisch een Europese ziekteverzekeringskaart (EHIC). Wie in Nederland verzekerd blijft, heeft die kaart doorgaans op de achterkant van de zorgpas staan. De EHIC geeft tijdens tijdelijk verblijf recht op medisch noodzakelijke zorg in het openbare stelsel van EU-landen, IJsland, Liechtenstein, Noorwegen, het Verenigd Koninkrijk en Zwitserland, onder dezelfde voorwaarden als inwoners van het verblijfsland. De kaart dekt geen geplande zorg, particuliere zorg, redding of repatriëring. Soms moet de patiënt kosten eerst zelf betalen.

Voor mensen met een AIO-aanvulling gelden strengere verblijfsregels: zij mogen maximaal 91 dagen per jaar weg, terwijl een partner jonger dan de AOW-leeftijd maximaal 28 dagen mag vertrekken. De eerste stap is daarom vaststellen of iemand inwoner van Nederland blijft; daarvan hangt af of de Nederlandse verzekeraar of het CAK de zorgverzekering regelt.